Steeds meer scholen zoeken een kinderopvangpartner die verder gaat dan alleen opvang. Ook Flossie van den Huysen en Angelique Wezenberg, IKC-managers bij Partou, zagen de vraag naar een intensieve samenwerking de afgelopen jaren flink toenemen. “We worden vanuit het hele land steeds vaker gevraagd om mee te doen aan aanbestedingen voor IKC-ontwikkeling,” vertelt Angelique. “Maar ook bestuurders, schoolleiders en gemeenten zoeken actief de samenwerking.”
De aantrekkingskracht van een IKC is goed te begrijpen. Wanneer opvang en onderwijs samen optrekken, ontstaat een omgeving waarin kinderen zich veilig voelen en zich optimaal kunnen ontwikkelen. “De doorlopende lijn in pedagogiek en begeleiding zorgt voor continuïteit en meer kansengelijkheid. Ouders ervaren gemak doordat opvang en onderwijs op één plek zitten en vanuit dezelfde visie werken”, legt Angelique uit. “Voor kinderen betekent het vooral rust en herkenning: zij bewegen zich dagelijks in een vertrouwde omgeving met bekende gezichten.”
Landelijk onderzoek
Hoewel er al veel bekend is over de voordelen van IKC’s, wilde Partou beter begrijpen wat scholen zelf belangrijk vinden in de samenwerking met de kinderopvang. Welke kansen zien zij? Waar lopen ze tegenaan? En hoe willen ze samenwerken? “Om dat goed in beeld te krijgen, zochten we de samenwerking met DUO-Onderwijs op. Zij hebben veel expertise op het gebied van opvang en onderwijs, een uitgebreid netwerk en ze beschikken over de juiste panels en een onderwijsdatabase om dit soort onderzoeken te doen. Precies wat we nodig hadden om een landelijk onderzoek op te zetten,” legt Flossie uit.
De onderzoeksopzet werd samen ontwikkeld. Er kwamen twee monitoren: één voor schoolbestuurders en één voor schoolleiders. De thema’s waren hetzelfde, maar de vragen verschilden. “We wilden meteen zien of perspectieven uiteenlopen,” legt Angelique uit. In het voorjaar van 2025 werd het onderzoek uitgezet. Bijna vijfhonderd respondenten uit het hele land deden mee, wat een representatief beeld opleverde.
De resultaten
De uitkomsten laten zien dat samenwerking al heel gewoon is. Erik Trimp van DUO-Onderwijs licht toe: “Maar liefst 96 procent van de scholen werkt samen met een opvangorganisatie en vier op de vijf doen dat op de eigen locatie.” Wanneer er gevraagd wordt naar de ideale samenwerkingsvorm, zijn bestuurders het meest uitgesproken: 80 procent ziet het IKC als ideaal, tegenover 67 procent van de schoolleiders. “De wens is dus duidelijk aanwezig,” concludeert Erik.
De motivatie om samen te werken gaat verder dan praktische voordelen, zo blijkt uit het onderzoek. Erik Trimp “In de kern draait het om kinderen die een stevige basis krijgen en opgroeien in een inclusieve omgeving met gelijke kansen. Voor ouders maakt één plek het eenvoudiger om werk en gezin te combineren. Medewerkers ervaren een inspirerende werkomgeving waarin kennisdeling en professionele groei vanzelfsprekender worden. En steeds vaker vervult een IKC ook een verbindende rol in de buurt als ontmoetingsplek.”
De aanpak van Partou
Een IKC bouwen is makkelijker gezegd dan gedaan. De stap van een gedeelde ambitie naar echte samenwerking vraagt om bewuste keuzes en eerlijke gesprekken. Angelique beschrijft hoe Partou dat aanpakt: "We beginnen altijd met de stip op de horizon: wat willen we samen bereiken? Daarna kijken we hoe we dat vormgeven en wat daarvoor nodig is." De focus verschuift daarbij van het delen van ruimte naar inhoudelijke samenwerking. Hoe versterk je elkaar? Hoe bouw je samen aan een gedeelde aanpak voor kinderen?
Flossie vergelijkt het met een huwelijk: "Je moet het echt samen vormgeven. En dat betekent dat je ook de lastige gesprekken niet uit de weg gaat." Elke samenwerking heeft een eigen cultuur en dynamiek. Maatwerk is daarom belangrijk. Niet alleen in de inhoud, maar ook in hoe je als gezamenlijke organisatie naar buiten treedt en wat ouders, kinderen en medewerkers daarvan merken. Goede communicatie is daarbij onmisbaar, juist als het even schuurt. Angelique vult aan: "Net als bij een fusie bouw je echt samen een cultuur op. Vertrouwen is daarbij het vertrekpunt en dat is niet iets wat vanzelf komt. Daar moeten beide partijen in investeren."
Meer dan een goede buur
Partou werkt inmiddels op ongeveer dertig locaties heel intensief samen met scholen. Op bijna honderd locaties is de samenwerking al ver gevorderd. De volgende stap is verdere verdieping: wat werkt goed, wat kan beter, en hoe deel je dat actief met elkaar? Teams, schooldirecteuren, locatiemanagers en zorgprofessionals worden daarbij betrokken en succesvolle voorbeelden worden gedeeld. “We willen op alle locaties waar we in een school zitten méér zijn dan een goede buur,” zegt Flossie. “Daar ligt onze focus. We geloven in de kracht ervan voor leerlingen én medewerkers, en we weten dat de vraag er is.”
Het onderzoek bevestigt dat. Erik Trimp: “Samen is het sleutelwoord. Scholen zoeken een proactieve, gelijkwaardige partner die meedenkt en ook klaarstaat als het ingewikkeld wordt. De maatschappelijke waarden van Partou sluiten vrijwel één-op-één aan bij wat scholen belangrijk vinden. Samen werken we aan een vertrouwde en veilige plek waar kinderen van 0 tot 13 jaar kunnen spelen, leren en groeien.” Een belangrijk pluspunt is de vaste contactpersoon en de proactieve werkwijze. “Voor Partou is dat vanzelfsprekend, maar voor scholen enorm waardevol. Net als de kennis en ervaring die ze hebben met een doorlopende leerlijn, zorg en inclusie”, verklaart Erik.
IKC als ontwikkelroute
Ook de omvang van de organisatie speelt volgens hem mee. “Doordat Partou kan investeren en ambities waarmaken, ontstaat ruimte om samen snel een passende vorm te ontwikkelen. Dat geeft rust: een vertrouwde omgeving en een gezamenlijke aanpak zorgen voor stabiliteit voor onderwijs, opvang, zorg en gemeentelijke partners. Signalen worden eerder opgepikt en begeleiding kan beter worden afgestemd. Zo krijgen vroegsignalering en kennisoverdracht een stevige basis.” Of, zoals Angelique het samenvat: “Het IKC is geen eindpunt, maar een ontwikkelroute waarin samenwerking centraal staat en professionals samen bouwen aan een plek waar kinderen veilig kunnen groeien. Dat is uiteindelijk waar we het voor doen.”
Flossie van den Huysen en Angelique Wezenberg zijn IKC-managers bij Partou Kinderopvang. Erik Trimp is directeur DUO-Onderwijs.